6 nguyên nhân gây béo phì thường gặp

Cuộc sống ngày càng hiện đại sẽ có nhiều nguyên nhân dẫn dắt con người đến với bệnh béo phì, đời sống lười vận động, ăn uống không điều độ là 2 trong những nguyên nhân đó.

nguyen nhan gay beo phi 121212919281

Mặc dù những tác hại do thừa cân, béo phì hoàn toàn ở dạng tiềm ẩn nhưng hệ quả nhãn tiền của nó lại không thể báo trước.

Xem thêm: Dấu hiệu bạn đã bị béo phì

Vậy có các nguyên nhân nào gây nên tình trạng này?

Nguyên nhân do yếu tố ảnh hưởng trước sinh

Chỉ số khối cơ thể BMI của người mẹ trước sinh có thể ảnh hưởng đến hình dáng, kích thước và cơ thể của bé sau sinh.

Nếu người mẹ bị béo phì tăng quá nhiều cân trong thời kỳ mang thai thì nguy cơ trẻ bị béo phì càng cao. Các yếu tố nguy cơ khác như mẹ hút thuốc hay bị đái tháo đường trong thai kỳ cũng khiến cho trẻ sinh ra có khả năng bị béo phì tăng lên.

Hơn nữa, những người mẹ bị thiếu dinh dưỡng ở giai đoạn sớm thời kỳ mang thai thì con sinh ra dễ bị bệnh tim mạch và béo phì khi trưởng thành.

bmi

Chỉ số BMI

Xem xét những bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy.

  • Trẻ sinh ra có cân nặng thấp -> bị béo phì -> nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2 cao
  • Trẻ sinh ra có cân nặng cao -> bị béo phì -> nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tiểu đường type 2 thấp hơn

Nguy cơ tích mỡ ở bụng và những bệnh tật liên quan tới béo phì hay xảy ra ở những đứa trẻ sinh ra có hình dáng nhỏ, ngắn, hoặc vòng đầu nhỏ.

Béo phì khi nhỏ và suy dinh dưỡng thể thấp còi

Nguy cơ bị béo phì thay đổi tuỳ từng độ tuổi và tiền sử gia đình. Những trẻ béo phì khi dưới 3 tuổi ít nguy cơ bị béo phì khi trưởng thành hơn, trừ trường hợp bố hoặc và mẹ bị béo phì.

Nếu sau 3 tuổi trẻ còn bị béo phì thì nguy cơ béo phì khi lớn lên sẽ tăng lên và không phụ thuộc vào việc bố mẹ có béo phì hay không.

Suy dinh dưỡng thể thấp chiều cao theo tuổi ở thời kỳ thơ ấu có mối liên quan thuận chiều với thừa cân và béo phì, đặc biệt là béo phì kiểu quả táo (béo bụng) và tăng huyết áp khi lớn.

Những trẻ em có cân nặng khi sinh dưới 2500g và cân nặng lúc một tuổi dưới 8kg thì về sau mỡ có khuynh hướng tập trung ở bụng. Chính vì vậy mà phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em hôm nay, chính là để phòng chống béo phì và bệnh tim mạch, tiểu đường khi trưởng thành.

Nguyên nhân do hoạt động thể lực kém

Đây là nguyên nhân hết sức quan trọng đối với tình trạng thừa cân và béo phì, tham gia vào quá trình thiết lập cân bằng giữa năng lượng tiêu haonăng lượng ăn vào. (Bạn có thể tính năng lượng bạn cần trong 1 ngày qua công cụ tính calo này, rồi dựa vào bảng calo thực phẩm để cân đối bữa ăn, tránh thừa cân).

bệnh béo phì

Ít tập thể dục là nguyên nhân gây béo phì

Mặt khác, hoạt động thể lực còn giúp cơ thể chuyển hoá tích cực, làm cho khối cơ săn chắc và ít tạo mỡ thừa. Nguy cơ béo phì tăng lên do giảm hoạt động thể lực. Cùng với chế độ ăn uống nhiều năng lượng hơn, sự giảm hoạt động thể lực, thay vào đó xem ti vi, đọc báo nhiều hơn là những yếu tố gây béo phì.

Ở nam giới trưởng thành, sự thay đổi từ thói quen tăng hoạt động ở tuổi trẻ sang thói quen giảm hoạt động hơn khi trưởng thành sẽ làm tăng nguy cơ béo phì. Cân nặng thường tăng nhanh trước tuổi 55, sau 55 đến 64 tuổi, cân nặng có thể ổn định, sau đó giảm dần.

Mất ngủ gây béo phì

Những người ngủ ít hơn 7 tiếng/ngày ở Mỹ tăng từ 16 lên 37% trong vòng 40 năm qua, những thay đổi về thói quen sinh hoạt đó ảnh hưởng tiêu cực tới chuyển hoá của cơ thể.

Khi so sánh những người ngủ hạn chế với ngủ thoải mái, thì lượng leptin huyết thanh (một hormon chán ăn) giảm và tăng ghrelin huyết thanh (một hormon kích thích ăn) nên cảm thấy nhanh đói hơn, ăn ngon miệng hơn.

Thói quen ăn uống không đúng

Một số kiểu ăn dễ dẫn đến dư thừa năng lượng, là nguyên nhân gây béo phì

  • Ăn quá nhiều hoặc kiềm chế ăn uống
  • Ăn thường xuyên
  • Số lượng bữa ăn nhiều
  • Ăn nhiều chất béo
  • Ăn thức ăn nhanh
  • Ăn vào ban đêm

Do thuốc trị bệnh

Nhiều loại thuốc có thể gây béo phì do có thể làm tăng sự thèm ăn, kích thích ăn nhiều hơn hoặc làm giảm sự chuyển hóa. Có thể kể đến thuốc chống loạn thần, các thuốc này có tác dụng khác nhau tới béo phì, thường là các thuốc thế hệ 1 có thể khiến bệnh nhân tăng cân sau 10 tuần điều trị.

Sử dụng thuốc kháng sinh không đúng cách

Sử dụng thuốc kháng sinh không đúng cách cũng là nguy cơ gây béo phì

Thuốc chống trầm cảm 3 vòng hay thuốc chống trầm cảm thế hệ mới đều có tác dụng khác nhau tới béo phì. Ngoài ra, các thuốc chống động kinh, thuốc điều trị tiểu đường cũng có thể gây ra tình trạng béo phì ở người bệnh.

Theo nhà vi trùng học hàng đầu người Mỹ, tiến sĩ Martin Blaser, ngày càng có nhiều bằng chứng về việc thuốc kháng sinh khiến con người béo phì.

Ngoài ra, một số yếu tố khác như rối loạn thần kinh nội tiết, các yếu tố về gen hay bỏ thói quen hút thuốc lá cũng đã được chứng minh gây ra tình trạng thừa cân, béo phì.

ThS. Trần Hải Yến – SKĐS

Đóng góp ý kiến của bạn...